Báo mới tổng hợp

Ở hãng Phượng Tím, cứ mỗi cuối tháng, mọi người kể cả Tony đều ghi một bản nhận xét, ghi rõ trong tháng qua đã làm tốt những gì, chưa tốt những gì. Có ma lanh phết phẩy tham lam tiền bạc của công ty hay không, có đi trễ về sớm và ăn cắp thời gian của công việc cho cá nhân hay không, có tự rèn luyện học tập ngoại ngữ chuyên môn thể dục thể thao không...Tự đó nhận xét đánh giá bản thân, giỏi đề nghị tăng lương, thưởng, đi công tác du lịch nước ngoài...vì em đã làm quá xuất sắc, hàng hóa sức lao động của em đã được tăng giá, công ty phải trả giá này thì em mới tiếp tục BÁN cho công ty. Còn em dở, làm biếng, thụ động, không học tập hay rèn luyện gì... thì xin trừ lương em, cắt thưởng em đi, HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG CỦA EM XUỐNG CẤP QUÁ RỒI, CÔNG TY LÀM ƠN LÀM PHÚC GIÚP THUÊ EM LÀM TỪ THIỆN ĐI, EM MÀ CÓ RA NGOÀI EM THẤT NGHIỆP NGAY...em xin lỗi rồi khóc.

(Viết cho các bạn làm du lịch inbound-tức đón khách nước ngoài vào Việt Nam).

Hiện nay nước ta nhận khoảng 7 triệu du khách quốc tế/năm, chỉ bằng 1/5 so với Thái Lan, Malaysia, Singapore…Du lịch inbound là một mỏ vàng cho chúng ta vì tên gọi Việt Nam rất nổi tiếng, VN và Mỹ là 2 nhân vật xuất hiện dày đặc trên truyền hình/báo chí trong suốt thập niên 60-70 khi chiến tranh chưa kết thúc. Các bạn coi phim Mỹ sẽ thấy nhắc đến Việt Nam rất nhiều, và người đặc biệt Mourinho thì luôn nhắc đến Việt Nam vì quen với Tony (lại nổ).

Hôm qua, cả thế giới sửng sốt với chương trình Good Morning America với cảnh quay trực tiếp từ hang Sơn Đòong, hang động lớn nhất thế giới ở Quảng Bình. Và lập tức, tên hang này xuất hiện trên từ khóa tìm kiếm google như là một hiện tượng, nhiều người quyết định đến VN cho chuyến du lịch hàng năm của họ. Nhưng search thông tin về du lịch VN rất ít, dù hang này đã được một công ty độc quyền khai thác, khách không book được hay không đủ tiền sẵn sàng chuyển hướng đi coi Phong Nha, Hạ Long, Bạch Mã...Chúng ta nên nắm lấy cơ hội này.

Chúng ta, các công ty du lịch, nên “swim with the tide”, không phải vì cái hang này mà vì du lịch Việt Nam, với các tour sẵn có của các bạn. Các fanpage bằng tiếng Anh kiểu “visit Vietnam” hay "Phong Nha cave", Ha Long Bay, Hue, Nha Trang....nên được thành lập, với đội ngũ tiếng Anh hùng hậu, biên tập thâu đêm suốt sáng các tư liệu này cũng như du lịch VN. Đừng có giảm giá tour, Tây đẳng cấp nó không thích đâu, đừng cạnh tranh về giá mà hạ chất lượng xuống. Nên giữ giá cao, nhưng phục vụ nhiệt tình. Tây thích giá rẻ thì nó tự đi rồi, không mua tour đâu, đừng có phé gié (giọng Phú Yên ý nói phá giá), cũng đừng có phóa gióa (giọng Quảng Ngãi), phải “giừ giạ” (giọng Quảng Bình ý nói giữ giá) nghe mi, giừ giạ cho chụy, giừ giạ cho anh.

Quảng cáo liên tục trên Facebook, Twitter, Linkedin, chạy google… các fanpage, website của mình, nhờ các công ty digital marketing giúp, hoặc tự mày mò cũng được. Cử nhân viên du lịch mới ra trường trực đêm, nhận email xử lý nhoay nhoáy báo giá cho người ta, vì ban đêm bên mình là ban ngày bên Mỹ, họ đặt nhiều lắm. Train nhân viên thiệt giỏi vào, truyền tình yêu du lịch với nhân viên của mình.

Các quản lý công ty du lịch nên tập huấn anh em để chộp lấy cơ hội này, rèn ngoại ngữ, lòng tự hào dân tộc, nụ cười, ánh mắt, dáng đi…sao cho lấy tiền Tây đợt này cho được nhé. Chậm phút giây nào mất cơ hội ráng chịu.

Cách đây mấy tháng, Tony có đi Hồng Công công tác. Ở đó có những văn phòng sáng đèn ban đêm của các công ty du lịch Trung Quốc sang thuê. Tony ở lại coi thử nó làm cái gì. Thấy một văn phòng khoảng chục bạn, toàn dân đại lục, tốt nghiệp ĐH ngoại ngữ hay du lịch gì đó, trẻ măng, lanh lợi ghê lắm. Tony vô hỏi thì thấy các bạn đang quảng bá các fanpage, các website du lịch của Trung Quốc trên google, youtube, facebook. Do ở Trung Quốc, việc truy cập 3 mạng này hầu như không được, trong khi Tây thì sử dụng phổ biến, nên họ sang Hồng Công để làm. Thấy cứ tích tắc mấy giây là một email gửi đến đặt khách, họ xử lý xác nhận với khách. Sáng hôm sau, ở Thượng Hải Bắc Kinh là hàng trăm email từ Hồng Công gửi đến, soạn thảo HĐ, lên kế hoạch đón khách.

Các công ty du lịch làm thử nhé. Tối nay họp triển khai luôn đi, kiếm vài chục đoàn chơi. Sự kiện hang này chỉ là một ví dụ trong cách làm du lịch nhiệt tình, tức phải SWIM WITH THE TIDE, cho bao nhiêu thắng cảnh khác ở Việt Nam, nên quảng bá rộng rãi và cách làm nhiệt tình như ở Hồng Công vậy.

P/S: Đại ý bài này là học hỏi cách tiếp thị du lịch của nước bạn, không phải khuyến khích tham quan hang Sơn Đòong.

Trên wiki" Kỹ sư vừa là một chức danh vừa là học vị của người được đào tạo hoặc thành thạo trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, người kỹ sư sử dụng óc sáng tạo, công nghệ kỹ thuật và hiểu biết khoa học để giải quyết các vấn đề thực tế, phát minh chế tạo ra sản phẩm khoa học kỹ thuật mới".

Còn từ điển Oxford thì định nghĩa engineer là "A person who designs, builds, or maintains engines, machines, or structures"

Trồng gừng trong bao xi măng là một giải pháp tuyệt vời, vì có thể để trên nền xi măng, mình có thể tận dụng dưới gốc cây xoài, cây me, hiên nhà, sân nhà, sân trường học, cơ quan…như là một loại cây cảnh, lá xanh mướt, lâu lâu hái vài lá kho cá rất ngon. Các bạn trên miền núi phía Bắc có thể hướng dẫn bà con dân tộc trồng vì diện tích núi đá tai mèo không có đất để trồng trọt nhiều. Cây gừng đặc biệt thích hợp trong trong bao xi măng, hơn cả trồng ngoài đất. Dượng Tony đang hướng dẫn 1 nhóm bạn trồng ở Phan Thiết/Tp HCM nên sẽ tiện đăng lên page luôn, bạn nào quan tâm thì ứng dụng hoặc chỉ cho người khác nhé.

Lúc còn học ở Harvard, một bữa tiệc tối nọ, Tony ngồi cùng bàn với 9 người đủ mọi quốc tịch. Lúc đợi thức ăn dọn ra, mọi người nói về tác phẩm The Alchemist. Tony ngồi mà không biết nói gì vì mình chưa đọc tác phẩm đó, và cũng chưa nghe ai nói. Nhưng thấy các bạn trong bàn, từ anh người Ý đến chị người Nga, anh bạn Trung Quốc đến chị Ấn Độ, thậm chí cô bé người Chile nói cô là người thiểu số, cũng vì tác phẩm ấy mà cô đã thay đổi số phận và đến ngôi trường này, bây giờ có mặt ở sân trường Harvard.

Ở Sài Gòn có mấy quán cà phê tên là Cát Đằng, nhiều con dượng hỏi nghĩa là gì vậy. Có khi các bạn viết nhầm từ Các Đằng hay không, vì tiếng miền Nam phát âm Cát và Các là giống nhau. Nếu đúng là Cát Đằng, thì đó là một loại dây leo, còn Các Đằng tức Đằng Vương Các, gắn liền với các giai thoại của thi ca Trung Quốc thời Đường và nhà thơ Vương Bột.

Thời Đường, tức khoảng thế kỷ thứ 7 đến thứ 10, là thời kỳ cực thịnh của phong kiến Trung Hoa. Một xã hội thịnh vượng, người ta ăn no mặc ấm sung túc mới nghĩ chuyện thơ văn múa hát. Thơ trong thời kỳ này thành một trường phái riêng, gọi là Đường thi (thi là thơ, tiếng Hán Việt). Chúng ta có thể biết nhiều nhà thơ lớn của Trung Quốc và của cả thế giới trong giai đoạn này như Lý Bạch, Bạch Cư Dị, Thôi Hiệu, Đỗ Phủ....Thời Sơ Đường tức thời kỳ đầu, có tứ kiệt tức bốn nhà thơ nổi danh thiên hạ, trong đó có Vương Bột, gọi là thần thi, vì viết thơ như thần, hay không bút mực nào tả xiết. Người Trung Quốc vô cùng yêu mến Vương Bột, vì nét nho nhã thanh tao của con người ông. Tuy rất tài hoa nhưng Vương Bột lại mệnh yểu, chết lúc 26 tuổi ở Việt Nam. Chuyện kể rằng, khi Vương Bột sang thăm cha ở châu Hoan, tức Nghệ An ngày nay, bị bão số 7 ập đến (do cơ quan khí tượng thuỷ văn dự báo sai) nên ông bị đắm tàu chết, người dân địa phương đã vớt xác ông lên lập miếu thờ (thời Đường, một số tỉnh ven biển Bắc Bộ nước ta thuộc quận Giao Chỉ, Bắc thuộc, mãi đến khi nhà Đường kết thúc năm 907, 31 năm sau đó, tức năm 938, Ngô Quyền mới xác lập lại chủ quyền của nước ta). Thế mới biết, người tử tế đàng hoàng thì ở đâu cũng được yêu mến. Nếu chúng ta tìm được miếu thờ của họ Vương và trùng tu, chắc chắn sẽ là một điểm tham quan vô cùng ưa thích của người Trung Quốc nho nhã, vốn đang tôn thờ thơ ông. Giới trẻ Trung Quốc bây giờ nghiện thơ Vương Bột vì câu từ quá nhẹ nhàng, thanh thoát, khoáng đạt rộng lớn. Không thần tiên như Lý Bạch, không đời như Đỗ Phủ, thơ Vương Bột mang một nét riêng, thi trung hữu hoạ, tức trong thơ có tranh vẽ, đẹp đến nao lòng người.

Trở lại Đằng Vương Các, đây là một trong tứ lầu của thi ca, 3 lầu kia là Hoàng Hạc Lâu, Nhạc Dương Lâu và Bồng Lai Các. Lâu là lầu, còn các là gác, giống như Khuê Văn Các ở Văn Miếu. Lúc đó, viên đô sát tên là Diêm Bá Dư có mở tiệc chiêu đãi tao nhân mặc khách ở Đằng Vương Các nhân dịp tết Trùng Cửu, tức ngày 9 tháng 9 âm lịch, có mời mọi thi nhân có mặt. Nghe tin, Vương Bột, lúc đó chỉ là một cậu thanh niên 15-16 tuổi, muốn tham gia nhưng không thể nào được vì đường sá quá xa xôi, đi thuyền phải mất mấy ngày mới tới nơi. Đêm đó, Vương Bột tâm sự với một ông già rằng mình muốn góp mặt để đời biết danh mình, nhưng tỏ ý tiếc rẻ vì không thể tham gia. Ông già mỉm cười bảo chàng trai trẻ cứ chuẩn bị hành trang, nếu có thời thì khắc sẽ làm được mọi thứ. Quả thật, khi vừa lên tàu giong buồm, ngọn gió Trùng Cửu nổi lên, đưa thuyền họ Vương đến bến Nam Xương, nơi có Đằng Vương Các uy nghi toạ lạc, chỉ sau một đêm. Sau này, Tô Đông Pha viết "thời lai, phong tống Đằng Vương Các" tức thời đến, gió sẽ hộ tống mình đi đến bến Đằng Vương, là câu cửa miệng của nhiều người.

Hôm đó, ở Đằng Vương Các, đô sát họ Diêm vừa nhìn thấy thiếu niên mặt trắng họ Vương thì bĩu môi cả thước, tỏ ý khinh bỉ lắm. Con rể của họ Diêm là một người vô cùng nổi tiếng, mới ra đề "Đằng Vương Các Tự" rồi mời quan khách múa bút. Ai cũng biết ý của họ Diêm là khoe con rể hay chữ, nên không ai dám, trừ Vương Bột, do không biết nên mới sáng tác ngay. Mấy câu đầu, mọi người đều cười chế nhạo vì không có gì hay. Nhưng đến 2 câu cuối, ai nấy nghe xong đều thất sắc.

"Lạc hà dữ cô lộ tề phi
Thu thủy cộng trường thiên nhất sắc"

Lạc hà là ráng chiều buông xuống, cô lộ tề phi là một con cò cô đơn đang bay. Thu thuỷ là sông nước mùa thu, trường thiên là trời rộng mênh mông, chỉ có một màu. ( "dữ, cộng" nghĩa là cùng với, chữ and trong tiếng Anh).

Chỉ với 2 câu này, thiên nhiên tươi đẹp của cả vùng Nam Xương được nổi bật lên như một bức tranh. Diêm đô sát nhào tới lắc vai chàng thanh niên trẻ, hỏi đây là ai, là ai, người phàm hay thần thi vậy. Bỗng khắc, trên trời cao, một tiếng động khinh thiên giữa bầu trời quang mây tạnh. Quan khách ai nấy tái mặt, trừ một cô gái áo hồng đang đứng dưới cành liễu. Vương Bột nhìn thấy, (còn tiếp)

Tỷ phú Dư Bành Niên (余彭年) vừa qua đời ở tuổi 93 (thượng thọ). Ông đã chuyển toàn bộ tài sản trị giá 9,3 tỷ NDT (2 tỷ USD) vào quỹ từ thiện của ông hoạt động trong nhiều năm nay rất hiệu quả. Dư là tỷ phú Trung Quốc đầu tiên thoát khỏi “tình thương mù quáng Á châu” khi cho đi toàn bộ tài sản của mình. "Nếu các con tôi tài giỏi, chúng sẽ không cần tới số tiền này. Còn nếu chúng không đủ năng lực, thì gia sản này trước sau gì cũng mất". Ông khuyên mọi người không nên để lại tài sản cho con cháu vì như vậy sẽ hại con.

" T
Hôm qua làm việc với khách cả buổi sáng, xong tới giờ vẫn không thấy báo cáo đâu vậy T? Tony hỏi thì T ngơ ngác, nói phải báo cáo à, tưởng chỉ nhớ trong đầu thôi chứ, trong ĐH không ai dạy cái này cả, mấy công ty cũ cũng không ai hướng dẫn. Đây là cách làm việc không chuyên nghiệp bạn nhé. Mai mốt mình gặp khách nữa, tới cả trăm cả ngàn người, nhớ sao cho hết?

1. Khi mình gặp gỡ bàn bạc bất cứ việc gì với ai, khi về nên xin lại email của người ta. Sau đó, mình làm một cái báo cáo nội dung trao đổi, email cho họ, kêu họ xác nhận nội dung làm việc có đúng không, có sót ý nào không, nếu sót nhờ họ bổ sung vào. Đưa thời hạn các việc phải hoàn thành, ví dụ: làm logo thứ 7 tuần sau là xong (đơn vị thiết kế X, ĐT liên hệ: Tèo 0903…), làm nhãn ngày 30/5 xong (Y phụ trách, ĐT…), các việc khác cũng liệt kê ra hết…
Email này nên soạn ra bằng file word, sau đó đọc kỹ lại mới gửi. Đừng để đối tác đọc một nội dung nháp. Dò từng chữ, từng lỗi chính tả, từng dấu chấm phẩy…, rồi mới gửi. Coi kỹ trong danh sách gửi có nhầm không, bí mật kinh doanh coi chừng lộ ra hết. Rồi quên đính kèm cũng là lỗi rất phổ biến của mấy nhân viên ngáo ngơ không được đào tạo. Văn bản viết phải rõ ràng, câu cú có chủ/vị đàng hoàng, không dùng câu què câu cụt trong giao dịch làm ăn. Nếu mình chưa chắc ăn vì kém tiếng Việt thì nên nhờ đồng nghiệp hoặc trưởng phòng coi giùm trước khi gửi. Gửi xong, gọi điện hay nhắn tin kêu người ta đọc email, vì không phải ai cũng check email thường xuyên. Họ phản hồi rồi, mình sửa lại nếu có, rồi in ra, lưu vào 1 file để trên bàn. Tuần sau, tháng sau…mở ra coi, đọc lại, việc gì chưa làm thì làm, tránh quên việc. Và mình gặp 100 người, thì có 100 tờ trên bàn, khi gọi cho khách mở ra, nói vanh vách cứ như mới gặp. Khách sẽ nể phục mình khen sao giỏi thế, nhớ dai thế, và họ cảm thấy phải nghiêm túc khi làm việc với mình, thấy được tôn trọng.

2. Lưu ý email của một người khác gửi tới mình, trước khi forward gửi cho 1 người khác nữa thì phải đọc kỹ, cắt bỏ những đoạn không phù hợp. Hôm bữa Tony nhận cái mail của bạn nhân viên công ty S Tourist báo giá cho đoàn khách của Tony tham quan Đà Nẵng, thấy còn đoạn sếp nó dặn dò phía dưới “cái này mình mua chỉ có 3 triệu, em cứ báo giá 10 triệu nhé, khách này đẹp trai mà ngu lắm, cứ chém đẹp cho chị”. Tony đọc xong mà ngồi khóc miết…

Có bữa đọc một công văn của một công ty nọ, đọc xong cũng ngồi khóc. Giám đốc gì mà ngáo ngơ, nhân viên viết sai tè lè chính tả vậy mà cũng ký tên đóng dấu vào. Đã làm sếp thì phải có trình độ, nhân viên làm sai phải bắt làm lại, đến khi nào chuẩn mới được, vì mình ký vào đó, đối tác sẽ khinh mình chứ không khinh thằng đánh máy đâu. Câu không có chủ ngữ, kiểu “căn cứ vào nội dung họp ngày 7/7. Chúng tôi cho rằng…”, câu đầu tiên là câu què, vì chỉ là cái mệnh đề chứ đâu phải cái câu đầy đủ mà có thể chấm. Dấu chấm chỉ đặt khi câu đó tách ra 1 mình vẫn có ý nghĩa, cái này tiếng Việt lớp 6 có dạy.

Mình lỡ trong thời gian đi học cứ toán lý hóa suốt để thi ĐH, xao nhãng môn tiếng Việt thì bây giờ phải đọc lại. Cách soạn thảo văn bản, cách viết đúng…là cái đầu tiên một nhân viên văn phòng phải học, tuyệt đối không được có typo (tức typing mistake/error-lỗi đánh máy). Nếu còn yếu tiếng Việt thì tuyệt đối không nên mở công ty, đừng soạn công văn xong gửi, người ta đọc và vứt vào sọt rác. Hay đang làm công ty cổ phần, người ta đề bạt mình làm sếp mình nên từ chối, nói còn yếu tiếng Việt, không xứng đáng ngồi vào cái ghế ấy. Còn mình là nhân viên, thấy giám đốc hay sếp mình mà kém tiếng Việt quá, thì đưa bài này cho họ đọc. Nói anh/chị đi bổ sung kiến thức đi, để xứng đáng là sếp em…

Có nhiều bạn ở các xã đảo, các vùng nước ngập mặn…hỏi TnBS cách phát triển kinh tế địa phương. Tony đã nắm thông tin về một giống vịt chịu nước mặn, tự bắt cá ở nước mặn/nước lợ, sinh trưởng nhanh. Tuy nhiên do công việc này nọ quên béng mất, hôm nay nhờ bạn Hong Nguyen nhắc lại mới nhớ. Cám ơn bạn Hong nhiều nhé.

Đôi nét về giống vịt này:

Người Iran rất tự hào khi ghi tên mình vào những dân tộc hiếm hoi trên hành tinh này biết chế tạo xe hơi. Hãng xe IKCO của họ là hãng xe lớn Trung Đông và Bắc Phi, với gần cả triệu chiếc/năm, dùng cho nội địa và xuất khẩu đến hơn 40 quốc gia, chủ yếu các thị trường ít ai để ý như Trung Á, Trung Đông, Trung Mỹ, Nga, Đông Âu...

Xe hơi là biểu tượng thịnh vượng cho xã hội loài người ngày nay, giống 200 năm trước là xe ngựa, 100 năm trước là xe đạp, 50 năm trước là xe máy. Dù ở Trung Quốc, Indonesia, Pháp, Mỹ, Anh... cho đến các quốc gia nhỏ bé như Srilanka, Mông Cổ..., xe hơi luôn là đề tài thú vị khi cánh đàn ông tụ tập với nhau. Các cô bé cậu bé trung học khắp thế giới vẫn "đố bạn" trong lúc ra chơi về logo của các hãng xe, dân tộc nào trên thế giới biết làm ra xe hơi, thương hiệu Jaguar hay Ferrari do nước nào đang sở hữu...Mô hình xe hơi thu nhỏ hay xe chạy bằng pin có điều khiển là mặt hàng đồ chơi trẻ em bán chạy nhất. Khắp nơi trên thế giới, người khá giả vẫn đi xe hơi riêng và đóng thuế xe, phí cầu đường, bãi đỗ... rất đắt, người dùng phương tiện cá nhân phải hỗ trợ người thu nhập ít hơn dùng các phương tiện công cộng. Sinh viên đang đi học, công nhân viên mới ra trường thì phải đi xe buýt, tàu điện, xe đạp...để tích luỹ tiền mua xe hơi, tới lượt họ khá giả thì lại đóng tiền trợ giá cho nhóm người trẻ mới ra đời. Không thể cứ đòi thuận tiện cho cá nhân mình mà chi phí gì cũng không chịu bỏ. Tiếc tiền thì đi xe buýt, xe đạp, đi bộ, phải chịu lâu hơn, cơ chế thị trường phải rạch ròi như vậy.

Ở Iran, xe hơi hiệu Samand được xem là quốc xa (national car). Xe hơi đi liền với công nghiệp luyện thép, công nghiệp chế tạo phụ tùng, cao su, nhựa, động cơ...nên không dễ thực hiện, phải bền bỉ quyết tâm đến cùng, dựa vào nội lực quốc gia chứ không thể dựa vào ngoại bang. Lịch sử cho thấy chưa có 1 hãng xe nào tới đặt nhà máy ở một nước khác rồi bàn giao nền công nghiệp chế tạo ô tô cho nước đó cả, chỉ đơn giản họ đến để lắp ráp, kiếm tiền từ chính thị trường đó. Họ ra đi thì chỉ để lại "kỹ năng lắp ráp" như đứa trẻ xếp đồ chơi Lego. Vì vậy, người Iran kêu gọi các kỹ sư về ô tô đang học tập từ mọi quốc gia về nước, ngày đêm nghiên cứu để tạo ra dòng xe riêng, với tinh thần "work for our country". Hỏng, làm lại. Xấu, làm lại. Mắc, làm lại... Ngày nay, hãng IKCO có đến 54000 công nhân viên với tài sản lên tới 32 tỷ đô, nằm trong bảng xếp hạng những nhà sản xuất xe lớn nhất thế giới. Xe của họ rất nặng, nhưng đi trên đường trường thì khỏi chê, đóng cửa kêu cái rầm nghe rất đã tai vì chất lượng thép tốt. Mặc dù bị cấm vận kinh tế nhưng đời sống của người Iran không mấy chật vật, vì ngoài dầu thô là tài nguyên thiên nhiên ra, họ còn nhiều lĩnh vực khác thu ngoại tệ. Người Iran vô cùng chăm chỉ và có đầu óc, mỗi cá nhân đều học như điên, làm hết mình, sẵn sàng hy sinh cái tôi và sự ích kỷ cá nhân để lợi ích chung cho cộng đồng. Sự thành công ở các nước châu Á từ Nhật, Hàn, Trung Quốc, Qatar, Emirates...đều là do người dân chỉ ngủ có 5-6h/ngày, còn lại là ở công trường nhà máy công sở. Tinh thần ham thích sản xuất và say mê lao động chính là cốt lõi của sự thịnh vượng. Vì để sản xuất được, anh phải giỏi giang kỷ luật, có đầu óc tổ chức ghê lắm.

Tony đến Iran một lần chung với đoàn thương nhân Hồng Công, xúc tiến nhập khẩu hạt dẻ cười (một loại hạt ngon, bổ) để bán cho thị trường Trung Quốc và xuất khẩu phân bón cho họ. Trên đường phố thủ đô, xe IKCO chiếm áp đảo. Anh bạn Aram, lúc đưa Tony đi ăn ở nhà hàng Hoa có tên là Gold Dragon trên phố Tooraj, có nói ở Tehran, có 3 hãng xe bán chạy nhất là Susuki của người Nhật, Peugeot của người Pháp và IKCO của người Iran. Với anh, và với bất cứ người Iran nào, nếu xe IKCO giá ngang bằng, tiện nghi chỉ 2/3 thì anh vẫn đi xe IKCO, because it's made by Iranian. Anh nói việc dùng hàng nội địa là trách nhiệm bắt buộc của mỗi công dân, "phải dùng" chứ không phải "nên dùng", dù không có quy định nào cả. Chính sự tự trọng với sản phẩm dân tộc mình sản xuất là chìa khoá thành công của các nước biết chế tạo xe hơi (số lượng các nước này chỉ đếm trên đầu ngón tay dù có hơn 200 quốc gia trên trái đất). Anh nói, người Iran chưa giàu bằng người Nhật người Pháp thì mỗi công dân Iran phải có nhiệm vụ làm cho người Iran giàu có lên. Thanh niên Iran vào buổi tối trước khi nhắm mắt ngủ, phải dành 15 phút chiêm nghiệm hôm nay mình đã làm được gì mới mẻ chưa, hay vẫn một ngày trôi qua chán òm như mọi ngày? Rồi buổi sáng thức dậy, vừa uống cà phê vừa suy nghĩ hôm nay phải làm gì để tốt hơn hôm qua. A better day than yesterday.

Khi ra quyết định mua hàng, họ hay hỏi người bán "cái này có hàng made in Iran không"? Vì với họ, mua một sản phẩm của Iran sản xuất, một người Iran sẽ có việc làm, 1 đồng ngoại tệ sẽ ở lại, đồng tiền đó sẽ được tái đầu tư, sản phẩm sẽ càng tốt hơn, xuất khẩu lấy được 2 đồng về cho quê hương. Ở Iran, người học ngoại thương phải là học sinh giỏi nhất, học xong chuyên tâm vận dụng hết trí tuệ của mình thương thảo bán hàng quốc tế. Họ thương thảo vô cùng giỏi, nên đến giờ, sau bao năm làm ăn với họ, cả trăm container hạt dẻ cười đã nhập cảng Qingdao, mà chưa có container phân bón nào Tony bán được cho họ. Thấy Tony buồn vì bị nhập siêu nên anh Aram an ủi, nói sẽ tặng Tony một chiếc Samand LX màu mận chín làm kỷ niệm. Nếu bữa nào bạn đến Cần Thơ (Hà Nội, Đà Nẵng, Đà Lạt đều có đường bay đến), bạn thử ghé quán cà phê Góc Phố dưới bến Ninh Kiều, bạn sẽ thấy một thanh niên cao 1m80, 90kg, ăn mặc áo choàng trắng trùm khăn trắng kín đầu, gương mặt thanh tú bước xuống xe Samand made in Iran để ăn trưa, thì đó chính là anh Aram qua Cần Thơ tặng xe cho Tony. Còn bạn ráng đợi thêm 15 phút nữa, một thanh niên "tầm cao 1m80, cân nặng 70 ký, thân hình hoàn toàn bình thường, rất hân hạnh được phục vụ quý khách" (bị nhiễm nói nhịu từ xe cân sức khoẻ ngoài phố) từ xe buýt bước xuống, thì chính là Tony Buổi Sáng. Gương mặt anh ấy đẹp quá đẹp nhưng thoáng buồn, vì nước Việt của anh có bao nhiêu kỹ sư cơ khí điện tử mà hẻm ai chế tạo ra được chiếc xe hơi hay xe máy nào để anh có thể hất mặt lên trời với bạn bè quốc tế. Nên anh đành đi xe buýt hiệu Samco vậy, ít ra anh cũng có cái để nói đó là sản phẩm made in Vietnam.

P/S: Samco là tổng công ty cơ khí giao thông vận tải Sài Gòn, đơn vị sản xuất ra xe buýt, xe khách lớn. Các bạn trẻ cố gắng sản xuất đi nhé, đừng để gương mặt đẹp ấy buồn miết.